الشيخ محمد تقي بهجت
428
جامع المسائل ( فارسي )
است ، بخلاف شبيه به جراحات غير واصله به استخوان نسبت به حملى كه جز استخوان ندارد . ديهء افزاع حين الجماع اگر كسى افزاع نمايد شخصى را كه مشغول جماع باشد پس عزل نمود منى خود را از زوجه اش ( بدون اراده او غير القاء در رحم را ) بر او است ده ( 10 ) دينار . و اگر افزاع كرد زوجه را بعد از استقرار نطفه در رحم او بعد خارج شد از رحم ، بر او است بيست ( 20 ) دينار چنانچه گذشت . و در ايجاب عزل اختيارى از زوجه حرّه با كراهت او ، ديه را ، خلاف است ، اظهر عدم وجوب است مثل عزل از امه با كراهت او يا از حرّه با اذن او . و اختلاف در جواز عزل از حرّة با كراهت او گذشت ذكر آن و اختيار در آن در كتاب نكاح . اگر به سبب جنايت ، اسقاط كرد جنين را ، قيمت امه در وقت جنايت و اجهاض رعايت مىشود براى تعيين ديهء جنين نه قيمت در حال القاء جنين بنا بر اظهر . در ديهء نطفه بايد معلوم باشد يا آن كه ثابت بشود به قول اهل خبرة كه مبدأ نشو آدمى است ، و گر نه چيزى به اخراج آن نيست مگر ارش اگر نقصى به سبب ضرب حاصل شده باشد ؛ پس در زدن زن اگر احداث نقصى ننمايد ، چيزى نيست اگر قصاص نباشد ، مگر ديه جنين به نحو متقدم . اعتبار به وقت جنايت مضمونه اگر بزند زن ذميّه را در حال حمل ، پس اسلام اختيار نمايد ، پس از اسلام القاء جنين نمايد ، لازم است ديهء جنين مسلم بر جانى ، بنا بر آن چه در قصاص مذكور است از اعتبار به وقت استقرار جنايت مضمونه نه وقت ضمان ، در بيان اسلام نصرانى مجروح بعد از جرح و قبل از موت مجروح ؛ بخلاف آن كه اگر حربيه را بزند پس از زدن مسلمان شود پس از اسلام القاء جنين نمايد ، كه جنايت غير مضمونه بوده و سرايت آن مضمونه نيست ، بنا بر آن چه مذكور است در قصاص . و اگر زد امه را ، پس عتق شد خودش و حملش ، پس از عتق القاء جنين كرد قبل از